Artysta czy nauczyciel- rola pedagoga w edukacji kulturalnej współczesnego człowieka

Pojęcie "kultura" jest bardzo szerokie . Składa się na nie szereg składników, których realizacja umożliwia zastosowanie tego pojęcia.
Według słownika języka polskiego kultura to:
a) całokształt dorobku ludzkości, wytworzonego w ogólnym dorobku historycznym lub w jego określonej epoce
b) stopień doskonałości, sprawności w opanowaniu, znawstwie jakiejś specjalności itp.; wysoki poziom czego, zwłaszcza rozwoju intelektualnego i moralnego, ogłada, obycie, takt .
Pojęcie kultura jest definiowane przez wielu autorów, znajduje się w wielu publikacjach , oto definicja tego pojęcia zaczerpnięta ze słownika pedagogicznego:
... Współcześnie zaczyna się pojmować kulturę jako efekty oraz procesy tworzenia dóbr, jako normy, wartości i wzory zachowań , jak wytworzone przez ludzi dzieła, zarówno wartości naukowe i artystyczne, jak społeczne i techniczno-cywilizacyjne.
Kultura pedagogiczna , ta dziedzina kultury, która jest szczególnie związana ze sprawami wychowania i oświaty. Jej elementy składowe to ogół urządzeń wychowawczo-oświatowych, piśmiennictwo pedagogiczne, twórczość pedagogiczna oraz przekonania i postawy reprezentowane zarówno przez pedagogów i nauczycieli, jak i przez całe społeczeństwo .
Z pojęć tych wynika, że każda jednostka ludzka jest częścią kultury oraz kulturę tę tworzy. Znamienna jest rola nauczyciela , pedagoga w procesie tworzenia bardzo szeroko rozumianego pojęcia kultury. Tworząc sytuacje edukacyjne , każdy nauczyciel realizuje Podstawę Programową , która jasno precyzuje cele edukacyjne w zakresie tworzenia kultury, niezależnie od poziomu edukacji. Zadanie rozwijania szeroko pojętej "kultury" dotyczy zarówno wszystkich szczebli szkolnictwa jak i wychowania przedszkolnego najniższego ze szczebli edukacji. Wychowanie przedszkolne, jawi się jako jeden z najważniejszych szczebli edukacji człowieka, bo to właśnie w okresie wieku przedszkolnego , każda jednostka ludzka zdobywa podstawową wiedzę, kształci nawyki , budzą się i rozwijają zainteresowania , uwidaczniają talenty i nie na próżno mówi się , że "...Uniwersytet każdego człowieka rozpoczyna się już w przedszkolu".
Swoje działania edukacyjne w zakresie kształcenia postaw kulturalnych dzieci a także tworzenia dóbr kultury , każdy nauczyciel wychowania przedszkolnego opiera na :
- Podstawie Programowej,
- Programie Rozwoju Przedszkola,
- Programie Wychowawczym
- Planach Wynikowych .
W dokumentach tych, jasno określone są zadania, cele oraz pożądane umiejętności dzieci. Nauczyciel wychowania przedszkolnego w obecnym systemie edukacji jest artystą wśród nauczycieli, ponieważ w edukacji najmłodszych nie ma miejsca na rutynę i przyzwyczajenia. Nauczyciel jest twórczy, aktywny posiadający wiedzę merytoryczną i doświadczenie zawodowe. Jest jednostką poszukującą , zaangażowaną i operatywną, gdyż tylko taka może być animatorem kultury w środowisku przedszkolnym.
Nauczyciel wychowania przedszkolnego wspiera swoich wychowanków w rozwoju kulturalnym na wielu płaszczyznach. Już od najmłodszych, trzyletnich dzieci , kształci wśród swoich wychowanków kulturę spożywania posiłków , kulturę zachowań podczas zabaw w sali , przebywania w ogrodzie przedszkolnym oraz miejscach użyteczności publicznej. Wspiera on swoich wychowanków w osiąganiu umiejętności i postaw akceptowanych społecznie. Ma do tego celu szeroki wachlarz możliwości , oddziaływań edukacyjnych. Wykorzystuje dostępną literaturę , muzykę, zabawy edukacyjne i ruchowe a także zaistniałe sytuacje do kształcenia postaw kulturalnych dziecka stosując system pozytywnych wzmocnień . Jako jednostka kulturalna oddziałuje na wychowanków również swoją postawą i taktem pedagogicznym, bo zdaje sobie doskonale sprawę z tego , że dzieci uczą się przez naśladowanie dorosłych, dlatego postawa nauczyciela w przedszkolu winna być nienaganna, mówiąc ściślej wzorcowa.
Codzienne sytuacje z życia przedszkolnego dostarczają wiele możliwości kształcenia szeroko rozumianej kultury. Na podstawie literatury nauczyciel uwrażliwia dzieci na krzywdę innych, kształci nawyki kulturalne, kulturę osobistą , kulturę zachowań. Dzieci bardzo łatwo oceniają bohaterów literackich , potrafią określić zachowania jako złe i dobre dlatego nauczyciel wykorzystuje swój talent i wiedzę aby uwypuklić to co dobre i jasno wskazać to co złe. Dzięki przykładom literackim oraz osobowym uczy dzieci używania zwrotów grzecznościowych i zachowań akceptowanych społecznie. Dzięki zaangażowaniu nauczyciela dzieci uczestniczą również w wydarzeniach kulturalnych przedszkola. Mają kontakt z żywym słowem podczas przedstawień teatralnych, interpretacji bajek przez nauczycieli, rodziców oraz zaproszonych gości, z różnorodną muzyką podczas koncertów profesjonalistów jak i dzieci z wyższych poziomów edukacji. Uczestniczą w wycieczkach do muzeów, galerii, skansenów . Poznają kulturę ludowa swojego regionu. Uczestniczą w różnorodnych formach szerzenia kultury na poziomie wieku przedszkolnego. Rozwijają swoje zainteresowania i są twórcami kultury uczestnicząc w zajęciach kółek zainteresowań , tanecznym, plastycznym , muzycznym, ekologicznym, fotograficznym, teatralnym . Tworzą wielobarwne prace plastyczne, ozdoby okazjonalne, choreografie taneczne , przedstawienia teatralne, fotografie , jako autorzy prac biorą udział w bardzo wielu różnorodnych konkursach.
Wszystkie te działania wspierane są przez nauczyciela , który swoją postawą , zaangażowaniem kulturą osobistą inspiruje swoich wychowanków do działań na wielu płaszczyznach ogólnie pojmowanej kultury. To właśnie od nauczyciela wychowawcy zależy kulturalna aktywność dziecięca oraz uczestnictwo w tworzeniu szeroko rozumianej kultury.

Stanisława Ciszewska
Przedszkole nr 9 im.Bursztynek w Koszalinie